VIDEO GIỚI THIỆU

Thống kê truy cập

Số lượt truy cập: 320957

Bài chòi chính thức được vinh danh!

                Lúc 15 giờ 15’ (giờ Việt Nam) ngày 7.12, trong khuôn khổ ngày làm việc thứ 4 - kỳ họp thứ 12 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO 2003, “Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ của Việt Nam” chính thức trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại!
               Từ Jeju - Hàn Quốc, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ 12 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO 2003 (gọi tắt là kỳ họp thứ 12 của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc - UNESCO), Giám đốc Sở VH - TT Tạ Xuân Chánh báo tin vui.Theo đó, 17 giờ 15’ giờ Hàn Quốc - 15 giờ 15’ giờ Việt Nam, theo nghi thức trang trọng truyền thống của UNESCO, ngài Byong - hyun Lee, Chủ tịch Ban Chấp hành UNESCO, chủ tọa kỳ họp thứ 12, gõ búa thông qua hồ sơ “Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ của Việt Nam”, chính thức đưa di sản này vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) đại diện của nhân loại. Tại dãy bàn của đoàn Việt Nam thực hiện sứ mệnh bảo vệ đề cử di sản, quốc kỳ nước ta được phất cao, cùng nhiều thẻ bài chòi được giơ lên. Một không khí vỡ òa niềm hạnh phúc, tự hào… Vậy là sau 3 năm trở thành DSVHPVT cấp quốc gia, bài chòi tiếp tục được vinh danh ở tầm quốc tế.
                 Trước đó, “Nghệ thuật Bài chòi” (ở 3 tỉnh Bình Định, Phú Yên và Quảng Nam) đã được Bộ VH-TT&DL công nhận là DSVHPVT cấp quốc gia (theo Quyết định số 2684/QĐ-BVHTTDL ngày 25.8.2014). Hướng đến mục tiêu trở thành di sản của nhân loại, cùng với công cuộc bảo tồn, phát huy mạnh mẽ, hồ sơ quốc gia “Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ của Việt Nam” (do Viện Âm nhạc phối hợp với 9 tỉnh, thành phố - từ Quảng Bình đến Khánh Hòa - thực hiện) được xây dựng công phu, hoàn thành và gửi đến UNESCO vào tháng 3.2015.
                     Sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã nộp hồ sơ “Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ của Việt Nam” tới UNESCO (tháng 3.2015). Theo ông Tạ Xuân Chánh, với những giá trị văn hóa đặc sắc, công tác chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng, sự nỗ lực, phối hợp hiệu quả của các địa phương có di sản, sự hợp tác quốc tế chặt chẽ giữa Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và UNESCO cùng các nước trong Ủy ban Công ước 2003, hồ sơ “Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ của Việt Nam” đã vượt qua sự đánh giá khắt khe của các cơ quan chuyên môn UNESCO, đáp ứng 5 tiêu chí để được công nhận là DSVHPVT đại diện của nhân loại.
 
               
(Đoàn cán bộ Việt Nam tham dự bảo vệ hồ sơ "Nghệ thuật Bài chòi Trung bộ của Việt Nam tại kỳ họp lần thứ 12 của Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO 2003)
 
                Dù cả 2 lần công nhận ở cấp quốc gia và quốc tế, bài chòi là di sản chung của nhiều tỉnh miền Trung, nhưng như một mặc nhiên - Bình Định được xem là cái nôi của di sản. So với các tỉnh miền Trung có chung di sản, bài chòi dân gian Bình Định luôn được giới nghiên cứu đánh giá là độc đáo, đa dạng nhất. Nghệ nhân bài chòi dân gian của Bình Định, nhất là các lứa nghệ nhân trung niên, cao tuổi luôn được khen chuyên môn tốt: giữ được chất cổ trong làn điệu, nhiều kịch bản, tuồng tích…
             Cách bảo tồn và hiệu quả bảo tồn, phát huy bài chòi của Bình Định cũng được đánh giá là nguyên bản, bền vững. Có lẽ vì vậy mà không chỉ là địa phương không thể bỏ qua của giới nghiên cứu mà mỗi khi các cơ quan báo, đài truyền hình trung ương thực hiện những bài viết, phóng sự về bài chòi, họ lại tìm về Bình Định như tìm về nguồn cội của di sản. Bên cạnh đó, nói về chỉnh thể di sản bài chòi, không nhắc đến bộ phận sân khấu bài chòi chuyên nghiệp sẽ là một thiếu sót. Từ một làn điệu dân ca, bài chòi đã có bước đột biến trong phát triển, để trở thành một loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống, một loại hình kịch chủng mới. Tại Bình Định, đại diện là Đoàn Ca kịch bài chòi - luôn giữ vững thương hiệu là đơn vị hàng đầu của làng sân khấu bài chòi chuyên nghiệp cả nước.
 
               
(Hai Hiệu trẻ Kiều My (T.X An Nhơn) và Hoàng Yến (Trung tâm Văn hóa tỉnh)
tại một Hội đánh Bài chòi trong tỉnh)
 
               Nếu tính từ mốc năm 2010 khi tỉnh ta triển khai phục dựng hội đánh bài chòi cổ, đến nay, đó là quãng thời gian không dài, nhưng từ chỗ là một di sản có nguy cơ thất truyền, bài chòi đã hồi sinh. Đến nay, theo thống kê của Sở VH-TT, hiện cả tỉnh có 28 CLB BCDG với 176 nghệ nhân tham gia sinh hoạt, trong đó số thực hành hô thai là 80 người, số có khả năng truyền dạy là 50 người! Sự hồi sinh của bài chòi trở thành biểu hiện sinh động cho chủ trương, chính sách bảo tồn tinh hoa văn hóa dân tộc, xem đó là “sức mạnh mềm” mà Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm thực hiện.
                    Ngay chính thời điểm bài chòi được vinh danh, ý thức của Bình Định về di sản đã được xác định rõ. Giám đốc Sở VH và TT Tạ Xuân Chánh cho biết: “Cũng như các DSVHPVT đã được công nhận trước đây, di sản bài chòi được công nhận lần này có ý nghĩa to lớn, khẳng định bản sắc văn hóa độc đáo, phong phú của người dân Bình Định nói riêng và Việt Nam nói chung. Vinh dự to lớn, nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề. Ngành văn hóa sẽ luôn ý thức cao về nhiệm vụ chính trị của mình trong bảo tồn, phát huy bài chòi, để góp phần vào việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”.                                                                                               
(Tham dự bảo vệ hồ sơ “Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ của Việt Nam” tại kỳ họp này, đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Đặng Thị Bích Liên làm trưởng đoàn, cùng đại diện Bộ Ngoại giao, Cục Di sản Văn hóa (thuộc Bộ VH-TT&DL); phía tỉnh Bình Định có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tuấn Thanh, Giám đốc Sở VH và TT Tạ Xuân Chánh, Chủ tịch Hội VHNT tỉnh Nguyễn An Pha. Đại diện tỉnh bạn có chung di sản có Phó Giám đốc Sở VH và TT tỉnh Khánh Hòa Lê Văn Hoa.)  
                                                                                                                         (Nguồn: SAO LY - Báo Bình Định)